مقدمه
در شبکههای توزیع برق، رعایت حریم ایمنی خطوط برق یکی از مهمترین الزامات فنی و قانونی است. خطوط برق فشار متوسط که وظیفه انتقال انرژی الکتریکی در مناطق شهری و روستایی را بر عهده دارند، دارای حریم مشخصی هستند که ساختوساز در داخل این محدوده میتواند خطرات جدی برای ساکنان و شبکه برق ایجاد کند. به همین دلیل، در صورت قرار گرفتن یک ملک در حریم شبکه برق، طبق قوانین شرکت توزیع برق، امکان ارائه انشعاب برق تا زمان رفع حریم وجود ندارد.
در برخی موارد، مالکان املاک برای دریافت انشعاب برق مجبور به اجرای پروژههای رفع حریم شبکه برق میشوند. این فرآیند شامل جابجایی پایهها، اصلاح مسیر شبکه، تغییر آرایش خطوط و یا اجرای شبکه جدید است تا ملک مورد نظر از محدوده خطر خارج شود. یکی از نمونههای موفق این نوع پروژهها، رفع حریم ملک آقای خلبان نعمتالله صدقی در روستای باغبانان است که با اجرای عملیات فنی شبکه، ملک ایشان از حریم خط فشار متوسط خارج شد و شرایط لازم برای دریافت کنتور برق فراهم گردید.
در این مقاله به بررسی اهمیت حریم شبکه برق، الزامات قانونی رفع حریم، مراحل اجرای پروژه و جزئیات پروژه انجام شده در روستای باغبانان میپردازیم.
حریم خطوط برق چیست و چرا رعایت آن ضروری است؟
حریم خطوط برق به فاصله ایمنی تعیین شده در اطراف خطوط انتقال و توزیع برق گفته میشود که ساختوساز یا فعالیتهای خاص در آن محدود یا ممنوع است. این حریم به منظور جلوگیری از خطرات جانی، حوادث برقگرفتگی و همچنین حفظ ایمنی شبکه تعیین میشود.
دلایل تعیین حریم برای خطوط برق
مهمترین دلایل تعیین حریم شبکه برق عبارتند از:
• جلوگیری از تماس ساختمانها با خطوط برق
• کاهش خطر برقگرفتگی و آتشسوزی
• امکان دسترسی تیمهای تعمیر و نگهداری شبکه
• جلوگیری از آسیب به خطوط در اثر ساختوساز
در شبکههای برق فشار متوسط، این حریم اهمیت بیشتری دارد زیرا ولتاژ این خطوط معمولاً بین 20 تا 33 کیلوولت است و نزدیک شدن ساختمانها به این خطوط میتواند خطرناک باشد.
مشکلات قرار گرفتن ملک در حریم شبکه برق
وقتی یک ملک در حریم خطوط برق قرار داشته باشد، محدودیتهای متعددی برای مالک ایجاد میشود. مهمترین این محدودیتها مربوط به دریافت انشعاب برق و توسعه ساختمان است.
عدم صدور انشعاب برق
یکی از مهمترین پیامدهای قرار گرفتن ملک در حریم شبکه برق، عدم صدور کنتور برق توسط اداره برق است. طبق قوانین شرکت توزیع برق، تا زمانی که ملک از حریم شبکه خارج نشود، امکان نصب انشعاب برق وجود ندارد.
در مورد ملک خلبان صدقی در روستای باغبانان نیز این موضوع وجود داشت. ملک ایشان در حریم خط فشار متوسط قرار گرفته بود و به همین دلیل اداره برق تا زمان رفع حریم، امکان نصب کنتور برق برای ساختمان را نداشت.
خطرات ایمنی
ساختوساز در نزدیکی خطوط برق فشار متوسط میتواند خطراتی مانند موارد زیر ایجاد کند:
• احتمال برقگرفتگی
• ایجاد قوس الکتریکی
• خطر آتشسوزی
• آسیب به تجهیزات شبکه
به همین دلیل، رعایت حریم شبکه یکی از مهمترین اصول ایمنی در طراحی و توسعه مناطق مسکونی است.
قوانین رفع حریم خطوط برق
بر اساس مقررات شرکتهای توزیع برق به جز در موارد خاص، اگر ملکی در حریم شبکه برق قرار بگیرد، مسئولیت رفع حریم معمولاً بر عهده متقاضی یا مالک ملک است. در این شرایط، مالک باید با هماهنگی اداره برق فومن اقدام به اجرای پروژه اصلاح شبکه کند.
مراحل قانونی رفع حریم
فرآیند رفع حریم شبکه برق معمولاً شامل مراحل زیر است:
- ثبت درخواست در اداره برق
- بازدید کارشناسان شبکه
- تعیین روش رفع حریم توسط طراحان اداره برق
- برآورد هزینه پروژه
- اجرای عملیات توسط پیمانکار مورد تأیید(نورتابان سیار)
- تأیید نهایی و صدور مجوز انشعاب برق
در بسیاری از مناطق استان گیلان، اجرای چنین پروژههایی توسط پیمانکاران تخصصی شبکه برق انجام میشود.
پروژه رفع حریم ملک خلبان صدقی در روستای باغبانان
یکی از پروژههای اجرایی در حوزه اصلاح شبکه برق در استان گیلان، پروژه رفع حریم ملک خلبان صدقی در روستای باغبانان بود.
در این پروژه، ملک مسکونی ایشان در محدوده حریم خط برق فشار متوسط قرار داشت و همین موضوع مانع از نصب کنتور برق توسط اداره برق شده بود. بنابراین، برای رفع مشکل، پروژه اصلاح شبکه و خروج ملک از حریم خط برق تعریف شد.
بررسی اولیه و طراحی راهکار فنی
در مرحله نخست، کارشناسان شبکه برق از محل پروژه بازدید کردند و وضعیت خطوط برق و فاصله آنها با ساختمان بررسی شد. پس از بررسیهای فنی، مشخص شد که برای رفع حریم لازم است اصلاحاتی در مسیر شبکه برق انجام شود.
راهکار پیشنهادی شامل موارد زیر بود:
• اصلاح مسیر عبور خط برق
• جابجایی برخی پایههای شبکه
• ایجاد فاصله ایمن میان خط برق و ساختمان
این اقدامات باعث شد که ملک از محدوده خطر و حریم شبکه خارج شود.
اجرای عملیات اصلاح شبکه برق
پس از تصویب طرح فنی، عملیات اجرایی پروژه آغاز شد. در این مرحله تیم اجرایی با رعایت استانداردهای ایمنی شبکه برق اقدام به اصلاح مسیر خط برق کردند.
مراحل اجرای پروژه
مراحل اجرایی پروژه شامل موارد زیر بود:
آمادهسازی محل اجرای عملیات
نصب و جابجایی پایههای شبکه برق
تنظیم مجدد مسیر سیمهای فشار متوسط
• بررسی ایمنی و فاصله استاندارد از ساختمان
با اجرای این عملیات، خط برق فشار متوسط از محدوده ملک خارج شد و فاصله استاندارد ایمنی برقرار گردید.
رعایت استانداردهای ایمنی
در پروژههای اصلاح شبکه برق، رعایت استانداردهای ایمنی اهمیت بسیار زیادی دارد. هرگونه تغییر در شبکه باید مطابق با دستورالعملهای شرکت توزیع برق انجام شود تا عملکرد شبکه دچار اختلال نشود.
نقش پیمانکاران تخصصی در پروژههای رفع حریم
اجرای پروژههای اصلاح شبکه برق نیازمند دانش فنی، تجهیزات تخصصی و هماهنگی کامل با اداره برق است. به همین دلیل، این پروژهها معمولاً توسط پیمانکاران رسمی شبکه برق انجام میشود.
یکی از شرکتهای فعال در این حوزه در استان گیلان، شرکت نورتابان سیار است. این شرکت با شماره ثبت 1190 و شناسه ملی 14011158678 به عنوان پیمانکار رسمی اداره برق شهرستان فومن و اداره برق استان گیلان در حوزه اجرای پروژههای تخصصی برق فعالیت میکند.
این مجموعه در زمینههای مختلفی از جمله احداث شبکههای برق، نگهداری شبکههای توزیع، اصلاح مسیر خطوط برق و رفع حریم شبکه فعالیت دارد و پروژههای متعددی را در مناطق شهری و روستایی استان گیلان اجرا کرده است.
نتیجه اجرای پروژه در روستای باغبانان
با اجرای عملیات اصلاح شبکه برق و رفع حریم، ملک خلبان صدقی از حریم خط فشار متوسط خارج شد. پس از تأیید نهایی کارشناسان اداره برق، شرایط لازم برای دریافت انشعاب برق فراهم گردید.
این پروژه نمونهای از همکاری موفق میان مالک، کارشناسان شبکه برق و تیم اجرایی پروژه بود که در نهایت باعث حل مشکل تأمین برق برای این ملک شد.
اجرای صحیح پروژههای رفع حریم علاوه بر رفع مشکلات قانونی، موجب افزایش ایمنی شبکه برق و جلوگیری از بروز حوادث احتمالی نیز میشود.
سوالات متداول
حریم خط برق فشار متوسط چند متر است؟
میزان حریم خطوط برق فشار متوسط بسته به نوع شبکه و استانداردهای شرکت توزیع برق معمولاً 2.1 متر در دو طرف خط در نظر گرفته میشود تا ایمنی کامل تأمین شود.
اگر ملک در حریم برق باشد آیا میتوان کنتور گرفت؟
خیر. طبق مقررات شرکت توزیع برق تا زمانی که ملک از حریم خطوط برق خارج نشود، امکان نصب کنتور یا انشعاب برق وجود ندارد.
هزینه رفع حریم خط برق بر عهده چه کسی است؟
در بیشتر موارد، هزینه اجرای پروژه رفع حریم بر عهده مالک یا متقاضی است و پس از انجام اصلاحات، اداره برق مجوز انشعاب را صادر میکند.
رفع حریم شبکه برق چگونه انجام میشود؟
بسته به شرایط محل، رفع حریم ممکن است با جابجایی پایهها، تغییر مسیر خطوط برق یا اصلاح ساختار شبکه انجام شود.
دیدگاه خود را بنویسید